با افزایش تقاضای برق و تلاش‌های مربوط به کربن‌زدایی، سیستم‌های قدرت به شدت پیچیده‌تر می‌شوند. در گذشته، شبکه‌ها انرژی را از نیروگاه‌های متمرکز منتقل می‌کردند. اکنون، سیستم‌های قدرت به طور فزاینده‌ای باید از جریان‌های چندجهتی برق بین تولیدکنندگان توزیع‌شده، شبکه و مصرف‌کنندگان حمایت کنند. افزایش دستگاه‌های متصل به شبکه، از ایستگاه‌های شارژ خودروهای برقی تا نصب‌های خورشیدی خانگی، پیش‌بینی جریان‌ها را دشوارتر کرده است. در عین حال، ارتباطات بین سیستم قدرت و بخش‌های حمل‌ونقل، ساختمان و صنعت عمیق‌تر شده است. نتیجه این امر نیاز بسیار بیشتری به تبادل اطلاعات و ابزارهای قدرتمندتر برای برنامه‌ریزی و بهره‌برداری از سیستم‌های قدرت در حال تحول است.

این نیاز در زمانی به وجود می‌آید که توانمندی‌های برنامه‌های هوش مصنوعی به سرعت در حال پیشرفت است. از آنجا که مدل‌های یادگیری ماشین پیشرفته‌تر شده‌اند، قدرت محاسباتی لازم برای توسعه آنها هر پنج تا شش ماه از سال 2010 دو برابر شده است. مدل‌های هوش مصنوعی اکنون می‌توانند به‌طور قابل‌اعتمادی شناسایی زبان یا تصویر انجام دهند، صداهای صوتی را به داده‌های قابل‌تحلیل تبدیل کنند، چت‌بات‌ها را فعال کنند و وظایف ساده را خودکار کنند. هوش مصنوعی جنبه‌هایی از هوش انسانی را با تحلیل داده‌ها و ورودی‌ها شبیه‌سازی می‌کند و خروجی‌ها را سریع‌تر و به میزان بیشتری نسبت به یک اپراتور انسانی تولید می‌کند. برخی از الگوریتم‌های هوش مصنوعی حتی قادر به خودبرنامه‌نویسی و تغییر کد خود هستند.

بنابراین، تعجبی ندارد که بخش انرژی در حال برداشتن گام‌های اولیه برای بهره‌گیری از قدرت هوش مصنوعی به منظور افزایش کارایی و تسریع نوآوری است. این فناوری به طور منحصر به فردی می‌تواند از رشد همزمان شبکه‌های هوشمند و مقادیر عظیم داده‌ای که تولید می‌کنند، حمایت کند. کنتورهای هوشمند هزاران برابر بیشتر از نسل‌های قبلی، داده ها را تولید و به شرکت‌های برق ارسال می‌کنند. همچنین تخمین زده می‌شود که ناوگان جهانی توربین‌های بادی بیش از ۴۰۰ میلیارد داده در سال تولید کند.

این حجم داده به این دلیل است که شرکت‌های انرژی، هوش مصنوعی را به عنوان یک منبع فزاینده حیاتی می‌دانند. یک برآورد اخیر نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در حال حاضر بیش از ۵۰ کاربرد مختلف در سیستم انرژی دارد و بازار این فناوری در این بخش می‌تواند تا ۱۳ میلیارد دلار ارزش داشته باشد.